السيد محمد حسين الطهراني
30
نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى)
خود كه مورد مشيّت او هستند عنايت كرده است ، و آن را خير كثير به شمار آورده است : يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً . « 1 » « خداوند حكمت را به هر كس كه بخواهد ميدهد . و كسى كه به وى حكمت داده شده است ، تحقيقاً به او خير كثيرى داده شده است » . تعريف و تمجيد اسلام از حكماى يونان ، و نزول سوره لقمان خداوند نام يكى از حكماى يونان را در قرآن برده است ، و سورهاى به نام او نازل فرموده است . و در اين سوره بسيارى از كلمات و مواعظ و سخنان حكمتآميز او را به عنوان درس و سرمشق جاودانى براى بشر بازگو مىكند . نام اين مرد بزرگ لُقمان است . « 2 » و سورهء قرآن به نام او « لقمان » نامگذارى شده است : وَ لَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ وَ مَنْ يَشْكُرْ فَإِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ
--> ( 1 ) قسمتى از آيه 269 ، از سورهء 2 : البقرة ( 2 ) مرحوم آية الله الخبير حاج شيخ أبو الحسن شعرانى در تعليقهء خود بر تفسير « منهج الصّادقين » ج 7 ، ص 242 از طنطاوى نقل كرده كه يونانيان ، لقمان را از خود ميدانستند . و در اين باره شيخ طنطاوى در تفسير « جواهر » ج 15 ، ص 125 و 126 آورده است كه يونانيان لقمان را از خود ميدانستند و نام او را ايثوب ذكر نمودهاند . و كتابى از او در دست است كه با حكمتهائى كه مفسّران از او نقل كردهاند مشابهت دارد . و شهر زورى در « نزهة الارواح و روضة الافراح » ( تاريخ حكماء ) ص 72 آورده است كه انباز قلس كه از قدماى حكماى يونان و مقدّم بر سقراط و افلاطون است ، شاگرد لقمان بوده و حكمت را نزد او در شام آموخته است . و نيز اين مطلب را قاضى أبو القاسم صاعد بن أحمد بن صاعد أندلسى متوفّى سنهء 462 هجرى در كتاب خود « طبقات الامم » آورده ، و ترجمهء آن كتاب را دانشمند محترم ، فلكى خبير و رياضى دان عصر ما مرحوم حاج سيّد جلال الدّين طهرانى به ضميمهء گاهنامهء خود ( سنهء 1310 شمسى ) ص 176 آورده است .